Parlamenta konstruaĵo
Laŭ arkitekto Vinko Glanz (1902-1977), la konstruado de la Asemblea konstruaĵo komenciĝis en 1954, estis finita en 1959, kaj la Popola Asembleo de la Respubliko Slovenio kunvenis unuafoje la 19-an de februaro 1959. La konstruaĵo havas ĉirkaŭ 14.000 m² da uzebla spaco. Komence, ĝi estis okupita de la Asembleo de la Socialisma Respubliko Slovenio, kaj ekde la sendependiĝo de Slovenio ĝin okupas la Ŝtata Asembleo kaj la Ŝtata Konsilio.
La konstruado sekvis la principon uzi lokajn materialojn kiel marmoron, ŝtonon kaj lignon. La konstruaĵo estas tegita per slaboj el marmoro de Kopriva, kaj la fenestraj plenigaĵoj sur la fasado estas el verda granito de Oplotnica. La fasadon ornamas portalo kiu altiĝas ĝis la mezo de la unua etaĝo sur kvin granitaj pilastroj, kaj la supro de la portalo funkcias kiel balkono. La aŭtoroj de la skulpta simbola komponaĵo, figuroj kiuj simbole prezentas la veran vivon (paco, familia feliĉo, infana ludo, industrio...), estas la akademiaj skulptistoj Karel Putrih (1910-1959) kaj Zdenko Kalin (1911-1990). La ĉefpordo estas el kverko.
La interno de la parlamenta konstruaĵo estas ĉirkaŭita de hejmaj konstrumaterialoj (marmoro, ŝtono, ligno). La vestiblo estas tegita per ŝtono el Bela Krajina, la muroj sur la ŝtuparo kaj en la dua etaĝo estas el hela marmoro, kaj la unua etaĝo el ruĝa marmoro de Hotavlje. La planko estas el verda kaj griza granito de Pohorje, la muroj de la teretaĝo estas ĉirkaŭitaj de malhela ŝtono el Podpeč. La koridoro en la tria etaĝo estas ornamita per slaboj el karsta stalaktito.
La mozaikoj kiuj ornamas kaj riĉigas la internon de la konstruaĵo estas verkoj de famaj slovenaj artistoj: Jože Ciuha (1924-2015), Ivo Šubic (1922-1989), Marij Pregelj (1913-1967), Ivan Seljak-Čopič (1927-1990), dum la vestiblo de la Granda Halo estas markita per fresko de la akademia pentristo Slavko Pengov (1908-1966) "Historio de la Slovenoj de la setlado ĝis la fino de la Dua Mondmilito" (1958).
La freskon kompletigas la konstanta ekspozicio sur vitro "Historio de la slovena parlamentismo", malfermita en januaro 2008. Ĝi montras la evoluon de parlamentismo ekde la kronado de princoj en la karantania princlando ĝis la unuaj demokrataj elektoj en Slovenio kaj la konstituado de la 90-membra Ŝtata Asembleo en decembro 1992. Ĝi ankaŭ reliefigas gravajn mejloŝtonojn en la lastatempa historio de la formado kaj evoluo de la slovena ŝtato, kiel la efektivigo de la plebicito pri la sendependeco de la Respubliko Slovenio, la dek-taga milito, la membreco de Slovenio en internaciaj organizaĵoj kaj la enkonduko de la eŭro.
En la vestiblo de la Granda Halo staras la skulptaĵo "La batantaj knaboj", verko de la akademia skulptisto France Kralj (1895-1960) el la jaro 1942. La vestiblo de la Granda Halo estas destinita por ricevoj, protokolaj renkontiĝoj, ĵuroj de juĝistoj, publikaj deklaroj kaj aliaj okazaĵoj. La muroj de la koridoro en la unua etaĝo ĉe la enirejo al la granda salono estas ornamitaj per portretoj de la prezidantoj de la Ŝtata Asembleo.
En 1991, la asemblea konstruaĵo estis ligita al la najbara klasikisma konstruaĵo ĉe la strato Tomšičeva, kiu estis konstruita en 1879 kiel "Kranjska hranilnica", la unua banka institucio en Slovenio. Poste, la konstruaĵon transprenis la banka administracio, kiu alkonstruis etaĝon antaŭ la Dua Mondmilito. Post la milito, la konstruaĵo gastigis la ĉefsidejon de la Centra Komitato de ZKS. Hodiaŭ, la konstruaĵo estas parto de la parlamenta komplekso, ĝi enhavas la sidejojn de parlamentaj grupoj, la oficejojn de la Ŝtata Asembleo kaj malgrandan kaj grandan halojn, kiuj estis transformitaj en televidstudiojn. La koridoro en la unua etaĝo estas riĉigita ekde 2010 per la fotografia ekspozicio "Turnopunkto de la momento".
fonto: https://www.dz-rs.si (2022)